Candlesticks - Part I

ဖေယာင္းတိုင္ေတြဟာ ျမန္မာျပည္မွာပဲ အသံုးဝင္တာမဟုတ္ပါဘူး၊ Stock Tradingမွာလည္း ေတာ္ေတာ္အသံုးဝင္ပါတယ္။ Candlesticksေတြဟာ OHLC Barေတြနဲ့ အေျခခံအတူတူပဲျဖစ္ေပမယ့္ ပိုၿပီးထင္ရွားတဲ့ Trading signalေတြကို ေပးပါတယ္။ Traderတစ္ေယာက္အေနနဲ့ Entryနဲ့Exitကို Timingလုပ္တဲ့ေနရာမွာ Barေရာ၊ Candlestickေရာသံုးႏိုင္ရင္ ပိုၿပီးေသခ်ာတဲ့ Confirmationရႏိုင္ပါတယ္။

Candlestickအေၾကာင္း အေသးစိတ္မေျပာခင္ သူ့ရဲ့သမိုင္းကို နည္းနည္းသိရင္ ပိုေကာင္းတယ္။ Candlestickရဲ့ ဇာတိဟာ Western Countriesေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ Candlestick Techniqueေတြရဲ့ အစဟာ ဂ်ပန္မွာ ၁၇၅၀ေလာက္က ဆန္ကုန္သည္သူေ႒း Munehisa Hommaဆိုတဲ့သူကေန စခဲ့တယ္လို့ဆိုပါတယ္။ Hommaဟာ သူ့ရဲ့ Financialပိုင္းမွာ ေတာ္တာမို့ သူ့ေခတ္က ဂ်ပန္အစိုးရရဲ့ Financial Consultantအေနနဲ့ေတာင္ ေနာက္ပိုင္းမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး Samuraiဘြဲ့ေတာင္ ေပးအပ္ခ်င္းခံခဲ့ရပါတယ္။ Candlestick Techniqueဟာ အေရွ့တိုင္းမွာပဲ ရွိေနခဲ့တာ ၂၀ရာစုေႏွာင္းပိုင္းမွာ Steve Nisonဆိုတဲ့သူက စိတ္ဝင္တစား စေလ့လာရာကေန အေနာက္တိုင္းျပည္ေတြကို သယ္လာၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ အသံုးခ်ေအာင္ သူပဲဦးေဆာင္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ Hommaရဲ့ Techniquesေတြကို အႏွစ္ႏွစ္ရာေက်ာ္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း Refineလုပ္လာခဲ့တာအခုဆိုရင္ Technical Analysisတိုင္းမွာ မရွိမျဖစ္ပါပါတယ္။ ေအာက္မွာ Wal-mart Store(WMT)ရဲ့ Barနဲ့ Candlestick Chartေတြကို ယွဥ္ျပထားပါတယ္။

...

Candlestickကိုဆြဲဖို့ OHLC dataလိုပါတယ္။ အဓိကကြဲျပားခ်က္ကေတာ့ Candlestickမွာ Openနဲ့Closeကို ပိုၿပီးဦးစားေပးပါတယ္။ Openနဲ့Closeကိုဆက္ၿပီး ေထာင့္မွန္စတုဂံပံု ခပ္ရွည္ရွည္ေလး ပံုထြက္ေလ့ရွိပါတယ္။ Openက Closeထက္ပိုျမင့္တဲ့ေန့ဆိုရင္ ေထာင့္မွန္စတုဂံကို အနက္ေရာင္ျဖည့္မယ္။ Closeက ပိုျမင့္တဲ့ေနဆိုရင္ေတာ့ အျဖဴေရာင္ျဖည့္ပါမယ္။ ဒီေထာင့္မွန္စတုဂံBodyကို Real Bodyလို့ေခၚတယ္။ Highနဲ့Lowလုိင္းေတြကိုေတာ့ Upper Shadowနဲ့ Lower Shadowလို့ အသီးသီးေခၚပါတယ္။ Candlestickမွာသံုးတဲ့ အေခၚအေဝၚေတြဟာ နာမည္လွလွေလးေတြရွိတာ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတြ့ပါလိမ့္မယ္။

Candlestickေတြဟာ ဘယ္လိုေနရာမွာအသံုးအဝင္ဆံုးလည္းဆိုေတာ့ Trend Reversalျဖစ္ေတာ့မလား Confirmလုပ္တဲ့ေနရာမွာပါ။ ပထမဆံုး Introအေနနဲ့ Trend Reversal Signalျပတဲ့ Candlestick typeႏွစ္မ်ိဳးကိုေျပာပါမယ္။ သူတို့ကို Hammerနဲ့ Hanging Manလို့ေခၚပါတယ္။ ႏွစ္ခုလံုးဟာ ပံုစံအတူတူပါပဲ - ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုTrendမွာေပၚလာသလည္းေပၚ မူတည္ၿပီး အေခၚအေဝၚကြဲသြားပါမယ္။ ဘယ္လို Candleကို Hammerလို့ေခၚလည္းဆိုေတာ့ ပထမဦးဆံုး Trendဟာ Down Trendျဖစ္ရပါမယ္။ Down Trendမွာ Candleတစ္ခုရဲ့ Lower Shadowဟာ Real Body Heightရဲ့ အနည္းဆံုး ႏွစ္ဆရွည္ၿပီး၊ Upper Shadowဟာ မရွိ(သို့)မရွိသေလာက္ တိုရင္တိုရပါမယ္။ Hanging Manကက်ေတာ့ Up trendတစ္ခုထိပ္နားမွာ ျဖစ္ရပါမယ္။ Real Bodyနဲ့ Lower Shadowရဲ့ Length Ratioဟာလည္း Hammerလိုပဲ ၁း၂ အခ်ိဳးအနည္းဆံုး ရွိသင့္ပါတယ္။ ေအာက္မွာ Hammerနဲ့ Hanging Manေတြကို Circleလုပ္ျပထားပါတယ္။

Hammers in AMD chart

Hanging Men in Black & Decker Chart

Crowd Psychologyပိုင္းကေနျပန္ၾကည့္ရင္ Hammerျဖစ္လာတာဟာ ဘာေၾကာင့္လဲလို့ေတြးရပါမယ္။ Bearေတြဟာ ေစ်းကိုဆြဲခ်ဖို့ ႀကိဳးစားတယ္။ ဒါေပမယ့္ မေအာင္ျမင္ပဲ Closeဟာ Lowနဲ့ အလွမ္းေဝးေဝးမွာ သြားပိတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာကိုျပလည္းဆို Bullေတြဟာ ေနာက္ဆံုးေတာ့ အႏိုင္ရသြားတယ္လို့ ဆိုလိုပါတယ္။ ဒီIdeaကို ေနာက္ေန့ Down Trend Line Breakout Signalနဲ့ Confirmလုပ္ၿပီး Tradeတစ္ခုကို ဝင္လို့ရတယ္။ Hammerျမင္ရင္ Bearsေတြဟာ တူနဲ့ အထုခံရေတာ့မယ္လို့ ေတြးရပါမယ္။

Hanging Manရဲ့ Psychologyကေတာ့ Up Trendတစ္ခုဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ့ ဆက္တိုက္တက္လာတဲ့အခါမွာ အခ်ိန္တန္ရင္ အရွိန္ကုန္လာပါမယ္။ Hanging Man Formationဟာ Bearsေတြဟာ စၿပီးAttackလုပ္လာၿပီလို့ ဆိုလိုတယ္။ ေသြးတိုးစမ္းတယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ သူတို့ မေအာင္ျမင္လိုက္ဘူး။ Hanging Manကိုျမင္ရင္ Bullေတြေတာ့ ထိပ္မွာ တဲြေလာင္းျဖစ္ေနၿပီ၊ အကိုင္မၿမဲရင္ ျပဳတ္က်ေတာ့မယ္လို့ သတိထားရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ Hanging Manျဖစ္ျဖစ္၊ Hammer ျဖစ္ျဖစ္ Following Dayရဲ့ Candleကို ၾကည့္ၿပီး Confirmလုပ္သင့္ပါတယ္။ Hanging Manအတြက္ဆိုရင္ Following Candleဟာ Black real body၊ Hammerအတြက္ဆိုရင္ေတာ့ White real bodyျဖစ္ရင္ပိုေသခ်ာပါတယ္။

Hanging Manနဲ့ Hammerကိုယ္တိုင္ရဲ့ Real body ျဖဴသလား၊ မည္းသလားကေတာ့ ဒီေလာက္အေရးမၾကီးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ White Hammerနဲ့ Black Hanging Manဟာ ပိုၿပီး Potentျဖစ္တယ္လို့ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ Hanging Manနဲ့ Hammerလို Candle Formationေတြဟာ သူတို့နာမည္ရဖို့ Candleတစ္ေခ်ာင္းပဲလိုပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ သံုးေခ်ာင္းေပါင္းမွ Formationတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Candlesticks Techniqueေတြ ဆက္ေရးေပးပါမယ္။ Part II မွာေတာ့ single-candle formationအေၾကာင္းပဲ ဆက္ေျပာသြားပါမယ္။

Happy Candle Lighting!

Related Post : OHLC Bars , Trend lines

STOP!

ဒီPostကေတာ့ Passive Investorေတြထက္ Active Traderေတြအတြက္ ပိုသင့္ေတာ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Passive Investorေတြလည္း သိသင့္တယ္။ သတင္းစာေတြထဲမွာ သာမန္Middle Class Investorေတြကို ဘယ္လိုေခၚလည္း ဖတ္ဖူးသလားေတာ့ မသိဘူး။ Mom-and-dad-investorေတြလို့ ေရးေလ့ရွိပါတယ္။ Mom-and-dad-investorေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ သူမ်ားဆီကရတဲ့ Tipေတြ၊ သတင္းစာထဲက Finance Sectionက Recommendလုပ္တာေတြကိုဖတ္ၿပီး ေကာက္ဝယ္ေလ့ရွိတယ္။ အဲ ဝယ္ၿပီးရင္ေတာ့ အမ်ားစုဟာ ဘဏ္ထဲက ေငြလိုပဲထင္ၿပီး ပစ္ထားေလ့ရွိတယ္။ Buy-and-pray Modelလို့လည္း တခ်ိဳ့ေခၚၾကတယ္။

အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ေစ်းက်ရင္ေတာ့ ငါေတာ့ေရာင္းလိုက္မယ္ဆိုၿပီး Stop-loss targetမရွိတတ္ၾကပါဘူး။ ဒီေတာ့ မႏွစ္ကလို Marketလည္းပ်က္ေရာ၊ ျပန္တက္လာႏိုးႏိုးနဲ့ ေစာင့္ရင္းေစာင့္ရင္းနဲ့ပဲ လံုးပါးပါးခ်င္ပါး၊ ဒါမွမဟုတ္ ေမ့ထားလိုက္ၾကတယ္။ Mom-and-dad-investorေတြရဲ့ အဓိကအားနည္းခ်က္ကေတာ့ ျမတ္တာပဲျမင္ခ်င္၊ ၾကားခ်င္တယ္။ ရွုံးခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလည္းဆိုတဲ့ Plan Bကို သိပ္မေတြးတာမ်ားတယ္။

...

Professionalေတြ ဝယ္တဲ့စနစ္နဲ့ Mom-and-dad-investorေတြဝယ္တာ အရမ္းကြာတယ္။ Proေတြဟာ မဝယ္ခင္ကတည္းက ဘယ္ေလာက္အရွုံးခံမလည္းဆိုတာ ဦးဆံုးစဥ္းစားၿပီးမွ က်န္တာဆက္လုပ္တယ္။ ဘယ္ေလာက္အ႐ွုံးခံမလည္းဆိုတာ Mom-and-dad-investorေတြထဲမွာလည္း စဥ္းစားတဲ့သူေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေယဘုယ်တြက္ေလ့ရွိတာကေတာ့ ဘယ္ေလာက္% ရွုံးခဲ့ရင္ ေရာင္းမယ္ဆိုတာပါပဲ။ ဥပမာ ဝယ္ေစ်းထက္ ၅%၊ ၁၀% (သို့) ၁၅%ရွုံးခဲ့ရင္ေတာ့ေရာင္းမယ္ အစရွိသျဖင့္ေပါ့ေလ။

Proေတြက ဘာပါထည့္စဥ္းစားလည္းၾကည့္ရေအာင္။ Proေတြဟာ သူတို့ရဲ့ Investment/Trading capitalကိုပါ ထည့္စဥ္းစားတယ္။ ေသခ်ာStock tradingမလုပ္ဘူးရင္ ဒီConceptဟာ နည္းနည္းစိမ္းေနပါလိမ့္မယ္။ တကယ္တမ္းေတာ့ ေတာ္ေတာ္လြယ္ပါတယ္။ Proေတြဟာ ကိုယ့္မွာရွိတဲ့ Total Capitalရဲ့ 2%ကေန 3%အထိပဲ Tradeတစ္ခုစီအတြက္ Riskယူတတ္ၾကတယ္။ ဥပမာ - Traderတစ္ေယာက္မွာ $100,000 capitalရွိတယ္ဆိုၾကပါစို့။ ဒါဆိုရင္ သူဟာ ၂၀၀၀ကေန ၃၀၀၀အထိပဲ အရွုံးခံဖို့ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ ဒါထက္ပိုၿပီး Riskယူဖို့ လံုးဝPlanမရွိဘူး။

Main Idea behind this conceptကေတာ့ Traderတစ္ေယာက္အေနနဲ့ Rule No.1 ဟာ Profitရဖို့မဟုတ္ပါဘူး။ Capital Preservationဟာ ပိုအေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီေတာ့ ၂%ပဲ Riskရင္ သူ့အတြက္ ေနာက္ထပ္အၾကိမ္ ၄၉ခါ Tradeႏိုင္ပါေသးတယ္ - (၂% x ၅၀ႀကိမ္ = ၁၀၀%)။ ၃%ဆိုရင္ ၃၂ခါက်န္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Stock Priceေပၚမွာ အရံွုးခံတဲ့ %ထက္ Capitalေပၚမွာ အရွုံးခံတဲ့ Amountက Survivalအတြက္ ပိုအေရးၾကီးတယ္။ Marketထဲကေန Wash Outျဖစ္သြားတဲ့ Loserအမ်ားစုဟာ ဒီအေၾကာင္းကို ၾကားေတာင္မၾကားဖူးတဲ့သူေတြ ျဖစ္ဖို့Chanceေတာ္ေတာ္မ်ားမယ္။

ေအာက္မွာ Stock Priceေပၚမွာေရာ၊ Capitalေပၚမွာပါ Riskယူမယ့္ %ေပၚမူတည္ၿပီး ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ ဝယ္သင့္သလည္းဆိုတဲ့ Spreasheetေလးျပထားပါတယ္။ Capitalကို ၁၀၀၀၀လို့ Assumeလုပ္ထားပါတယ္။

Stock Price $	30	30	30	30	30
acceptable loss as % of price	5%	10%	15%	20%	25%
acceptable $ loss over price	1.5	3	4.5	6	7.5
Capital $	10000	10000	10000	10000	10000
acceptable loss as % of capital	3%	3%	3%	3%	3%
acceptable $ loss over capital	300	300	300	300	300
Position Size / Units / Volume	200.00	100.00	66.67	50.00	40.00
Position $	6000	3000	2000	1500	1200

ဒီဥပမာကေန ဘာကိုConclusionဆြဲလို့ရလည္းဆိုေတာ့ Capitalေပၚမွာ Riskယူတဲ့Amountဟာ Fixedမို့လို့ Stock ေပၚမွာ Riskမ်ားမ်ားယူတိုင္း ဝယ္သင့္တဲ့ Unitေတြ ေလ်ာ့ေလ်ာ့သြားတာေတြ့ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တစ္မ်ိဳးေတြးႏိုင္တာကေတာ့ ကိုယ္က Stop-lossကို ေစာေစာျဖတ္ရင္ အစမွာ မ်ားမ်ားဝယ္ႏိုင္တာကို ေတြ့ပါလိမ့္မယ္။

Stop-loss သတ္မွတ္ၿပီး လုိက္နာတာဟာ Professionalနဲ့ Mom-and-dad-investorေတြၾကားက အဓိက ကြာဟခ်က္ပါပဲ။ Stop-lossကိုသတ္မွတ္တဲ့အခါ ကိုယ့္မွာရွိတဲ့ပိုက္ဆံ၊ Stock priceနဲ့ Capitalေပၚမွာ Riskယူမယ့္ %ေပၚမူတည္ၿပီး Position sizeကြဲျပားသြားတာကို နားလည္ရမယ္။ Stop-lossမရွိရင္ Helmetမပါပဲ ဆိုင္ကယ္စီးသလို လဲျပဳခဲ့ရင္ ပိုၿပီးနာဖို့ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Tradingမလုပ္ခင္ ကိုယ့္ရဲ့ Stop-lossနဲ့  Position sizeကို ေသခ်ာDefineလုပ္ဖို့ ႀကိဳးစားပါလို့ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

Happy Investing!

PS : ဒီ့ထက္ ပိုအဆင့္ျမင့္တဲ့ Stop-lossလုပ္နည္းေတြကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ေရးသြားပါမယ္။

Mid-week alert - Microsoft

ဒီBlogကို မွန္မွန္အားေပးေနတဲ့သူေတြအားလံုးကို Technical Analysis and Fundamental Analysisနဲ့ပတ္သတ္တဲ့ basicေတာ့ နည္းနည္းရၿပီလို့ Assumeလုပ္ၿပီး ဒီ Mid-week alertကို ေရးပါတယ္။ တကယ္တမ္းေတာ့ Practicalအေနနဲ့ လုပ္ေစခ်င္လို့ပါ။

Tech Stockေတြကို ေပါင္းစပ္ၿပီးလုပ္ထားတဲ့ Major Indexကေတာ့ NASDAQ Composite (^IXIC) Indexပါ။ NASDAQ Compositeဟာ Sell-offအလုပ္ခံေနရတာ ေအာက္တိုဘာ ၂၀ကတည္းက။ အဓိကကေတာ့ ဘာမွ Fundamentallyဆိုးဆိုးရြားရြားျပႆနာမရွိပဲ၊ Profit-takingအလုပ္ခံေနရတယ္။ Indexက March 2009ကတည္းက အရွိန္ေကာင္းေကာင္းနဲ့တက္လာတာ ဒီေလာက္Correctionျဖစ္တာ Acceptable Rangeလို့ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ယူဆတယ္။

...

ကြ်န္ေတာ့္Radarထဲကို အခုရက္ပိုင္းအတြင္းဝင္လာတာက Microsoft (MSFT)။ MSFTဟာ First Quarter Earningကို ေအာက္တိုဘာ ၂၃က Reportလုပ္ၿပီးပါၿပီ။ မႏွစ္က First Quarterနဲ့ယွဥ္ရင္ Revenueေရာ၊ Earningsေရာ က်တယ္ - ဒါေပမယ့္ Marketက expectလုပ္ထားတာထက္သာတယ္။ ဒီလို ေခတ္ပ်က္ထဲမွာ ထင္ထားသေလာက္ မက်တာဟာ Impressive resultလုိ့ ဆိုႏိုင္တယ္။ MSFTဟာ ေနာက္ႏွစ္ထဲမွာ net operating EXPENSEဟာ ပိုက်သြားလိမ့္မယ္လို့ guidanceေတာင္ ေပးလိုက္ေသးတယ္။ စာေသခ်ာမဖတ္တဲ့သူေတြက အဲဒီ့ေန့က Expenseကို မျမင္ပဲ ခ်ေရာင္းကုန္လို့ ေစ်းေတာင္နည္းနည္း ကပ်က္ကယက္ ျဖစ္သြားေသးတယ္။

အေရးအၾကီးဆံုးက Windows 7 release။ Microsoftဟာ PCေလာကကို လႊမ္းမိုးထားဦးမယ္လို့ Analystအားလံုးလိုလိုက ယံုၾကည္ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လည္း ယံုတယ္။ New Releaseနဲ့ Less operating expenseဟာ MSFTရဲ့ earningကို boostလုပ္ဖို့ပဲရွိတယ္လို့ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ Business အမ်ားစုဟာ Vistaရဲ့ Unpopularityေၾကာင့္ XPနဲ့ပဲ ႏွစ္ပါးသြားေနတဲ့ Businessေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ သူတို့ဟာ Windows 7 ေအာင္ျမင္ရင္ ေအာင္ျမင္သလို Vistaကို ေက်ာ္ၿပီး Upgradeလုပ္ဖို့ Chanceေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။

Ok - Fundamentalၿပီးေတာ့ Technicalပိုင္းကၾကည့္ရေအာင္။ Tech Stockေတြကို Analyseလုပ္တဲ့အခါ Sector Indexကိုပါတြဲၿပီးေလ့လာတာ ပိုစိတ္ခ်ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ NASDAQ Compositeကိုပါ ဆြဲထည့္ရမယ္။

NASDAQ Compositeဟာ Long term up trendကေန ေဖာက္ၿပီး Selloffအလုပ္ခံေနရတာ ၿပီးခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္လံုးပဲ။ မေန့က သူ့ရဲ့ Closeဟာ short term down trendအေပၚမွာ ပိတ္ပါတယ္။ Indexရဲ့ Major Componentျဖစ္တဲ့ Intel (INTC)ဟာ Analyst Downgradeအလုပ္ခံရတာေတာင္ Indexရဲ့Closeဟာ breakout signalျပေနပါတယ္။ ဒါဟာ Tech Stockေတြအတြက္ Reversal ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ Signပါ။

MSFTကေတာ့ short term down trendကို မေက်ာ္ႏိုင္ေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ MSFTဟာ 27.50နဲ့ 25.75မွာ Strong Supportေတြရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ Technically, MSFTဟာ ဒီေန့ ျပန္ၿပီး Bounceႏိုင္ၿပီး Down trendကို breakoutလုပ္မယ္လို့ ခန့္မွန္းပါတယ္။

ဒီေတာ့ NASDAQ Compositeေရာ၊ MSFTေရာ ဒီေန့တက္ခဲ့ရင္ Long term investmentအေနနဲ့ Definitelyဝယ္သင့္တယ္လို့ Suggestလုပ္ပါတယ္။ Disclaimerကို ထပ္ေျပာရရင္ Every investmentမွာ Riskရွိတာမို့ Lossျဖစ္ခဲ့ရင္ Investorရဲ့ တာဝန္သာျဖစ္ပါေၾကာင္း။

PS : Stop-lossအေနနဲ့ ၂၅.၇၅ေအာက္ေရာက္ခဲ့ရင္ အ႐ွုံးခံၿပီး ေရာင္းလိုက္ပါ။

The Last 'M'

3Mထဲက Methodနဲ့ ပတ္သက္တာေတြ ဆက္တိုက္ေရးလာလို့ အခုAnother Mဘက္ကို နည္းနည္းေျပာပါရေစ။ တကယ္တမ္းေတာ့ ဒီMအေၾကာင္း ေျပာကိုမေျပာရေသးပါဘူး။ Mindsetအေၾကာင္းအစခ်ီၿပီးသြားၿပီ၊ Methodအေၾကာင္းလည္း Basicအခ်ိဳ့ေတာ့ ေျပာၿပီးသြားၿပီ။ 3Mကို လွည့္ေရးသြားမယ္လို့ အရင္ကေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း အခုဒီPostမွာ Management အေၾကာင္းေျပာပါမယ္။

Managementဆိုတဲ့ စာလံုးက တစ္လံုးတည္းနဲ့ ေတာ္ေတာ္က်ယ္ျပန့္ပါတယ္။ Trader/Investorတစ္ေယာက္နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ Managementေတြကေတာ့

၁) Trade Management

၂) Portfolio Management

၃) Tax Management

၄) Wealth Management အစရွိသျဖင့္ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အျခားManagementေတြရွိပါေသးတယ္။ ဟံုသြားမွာစိုးလို့ အခုေတာ့ ဒီေလာက္သိရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။

...

Trade Managementကေနစရေအာင္။ Tradeတစ္ခုကို ဘာမ်ားManagementလုပ္ဖို့လိုသလည္းလို့ ထင္ခ်င္ထင္မယ္။ ဝယ္ၿပီး ျပန္ေရာင္းတာမ်ားေပါ့။ သာမန္လူေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ သူမ်ားဝယ္ရင္လိုက္ဝယ္ၿပီး၊ သူမ်ားေရာင္းရင္ လိုက္ေရာင္းတယ္။ ဘယ္ေလာက္မွာ ဝယ္ၿပီး၊ ဘယ္ေလာက္မွာေရာင္းမယ္၊ ဘယ္ေလာက္ဖိုးဝယ္မယ္၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ကိုင္ထားမယ္၊ ဘယ္ေလာက္အထိအရွုံးခံမယ္ အစရွိတဲ့ Trading Planေတာ့ မရွိသေလာက္ကို မလုပ္ၾကဘူး။ မရွိတာထက္ မသိတာလည္း ပါပါတယ္။ Trading Planတစ္ခုမွာ ပါကိုပါရမယ့္ Main Fieldေတြကေတာ့

၁) Entry Price - ဘယ္ေလာက္ေစ်းနဲ့ ဝယ္မလည္း

၂) Profit-taking price - ဘယ္ေလာက္ျမတ္ရင္ ေရာင္းမလည္းဟာ ဒီေစ်းကို သတ္မွတ္မယ္

၃) Stop-loss price - ဘယ္ေလာက္႐ံွုးရင္ ေရာင္းမလည္းဟာ ဒီေစ်းကို သတ္မွတ္မယ္

၄) If Entry price is not achievable with initial bids, how far you would go chasing it? - Entry Priceမရခဲ့ရင္ ဘယ္ေစ်းအထိလုိက္ေပးဝယ္မလည္း

၅) ဘယ္ႏွစ္ပတ္ (သို့) ဘယ္ႏွစ္လ ကိုင္ထားမွာလည္း

အစရွိသျဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မညာတမ္းေမးၿပီး၊ Stock Quoteနဲ့တကြ Record လုပ္ထားဖို့လိုပါတယ္။ ပိုအေရးၾကီးတာက ကိုယ့္ရဲ့ Trading Planကို ကိုယ္ Followလုပ္ဖုိ့လိုပါတယ္။ Self-discipline မရွိရင္ Traderမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

Portfolio Managementဟာ ကိုယ့္ရဲ့ Risk Toleranceနဲ့ အမ်ားၾကီးပတ္သက္ပါတယ္။ ကိုယ္က Short term price fluctuationကို ဘယ္ေလာက္သည္းခံႏိုင္သလဲ (Your stop-loss price)၊ ဘယ္လို Investment Typeေတြကို ကိုယ္က စိတ္ဝင္စားသလည္း ေပၚမူတည္ပါတယ္။ ဘယ္လိုSectorေတြကိုကိုယ္က ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံခ်င္တာလည္းလည္း သိဖို့လိုတယ္။ ဥပမာ - Conservativeနည္းနည္းျဖစ္တဲ့ Investorတစ္ေယာက္ရဲ့ Portofolioတစ္ခုဟာ ေအာက္မွာျပထားတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကိုယ့္က Riskမ်ားမ်ားယူရဲတဲ့သူဆိုရင္ Propertyက ေလ်ာ့သြားၿပီး Stockေတြခ်ည္းမ်ားမ်ားကိုင္တဲ့ Portfolioလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Asset typeတစ္မ်ိဳးခ်င္းစီကမွ တခါထပ္ၿပီး Sectorအလုိက္ ထပ္ခဲြႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္မွာ Sectorအမ်ိဳးမ်ိဳးခြဲၿပီး Investလုပ္ထားတဲ့ Stock Portfolioတစ္ခုကို ျပထားပါတယ္။

General Rule of Thumbကေတာ့ Asset Typeမ်ားေလ၊ Sectorမ်ားေလ၊ ေကာင္းေလပဲျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ့ကေတာ့ Diversified Portfolioလို့ ေခၚေလ့ရွိၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္အျမင္ကေတာ့ အမ်ားၾကီးရွိစရာမလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုထဲ မည္းၿပီးပိုက္ဆံေတြကို ရင္းႏွီးျမဳွပ္ႏွံထားတာလည္း မေကာင္းပါဘူး။ Asset Type သံုးမ်ိဳးေလာက္နဲ့ Stockအတြက္ Sector သံုးမ်ိဳးေလာက္ျဖန့္ၿပီး Investလုပ္ထားရင္ Riskကိုလည္း Balanceလုပ္ထားရာေရာက္မယ္၊ ကိုယ္လည္း Manageလုပ္ရသက္သာမယ္။

Tax Managementကေတာ့ လူအမ်ားစု အျမဲလ်စ္လ်ဴရွုထားတတ္တဲ့ areaပါ။ ႏွစ္ကုန္လို့ tax ရွင္းေတာ့ ျမတ္ေနရင္လည္း ေပးသင့္တာထက္ ပိုေပးမိမယ္၊ ရွုံးရင္လည္း ရသင့္သေလာက္ tax offset/refundမရတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ best ruleကေတာ့ investမလုပ္ခင္မွာ ဘယ္နာမည္နဲ့ဝယ္မလည္း ႀကိဳတင္ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္။ tax effectiveအျဖစ္ဆံုး နာမည္ကို ေရြးသင့္တယ္။ ဥပမာ - ကိုယ့္နာမည္လား၊ ကိုယ့္သားသမီးနာမည္လား၊ ကိုယ့္မိန္းမ/ေယာကၤ်ားရဲ့နာမည္လား၊ ကုမၸဏီနာမည္လား၊ Trust fundရဲ့ နာမည္လား အစရွိသျဖင့္ေပါ့။ အေကာင္းဆံုးက နာမည္ရွိတဲ့ Accountantနဲ့ ေတြ ့ၿပီး most tax effectiveျဖစ္မယ့္ Structureကို ေရြးရပါမယ္။ tax lawေတြကို Accountantသိသေလာက္ရဲ့ သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္သိရင္ အေကာင္းဆံုးပဲ။

Wealth Mangementနဲ့ပတ္သက္တာကေတာ့ အခုေျပာရင္ နည္းနည္းေစာေနလိမ့္မယ္။ ဥပမာေတြကေတာ့ ကိုယ့္ Wealthကို ကာကြယ္ဖို့ ဘာInsuranceရွိသလည္း? ကိုယ့္ရဲ့ Investment Teamက ဘယ္သူေတြလည္း (Mortgage Broker, Accountant, Lawyer, Stock broker, Financial Adviser အစရွိသျဖင့္) သိရပါမယ္။ ကိုယ့္ရဲ့ Cashflowကို ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ Controlလုပ္ႏိုင္သလည္းကလည္း Wealth managementထဲမွာ ပါႏိုင္ပါတယ္။

အခ်ဳပ္ေျပာရရင္ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တာမွန္သမွ်ဟာ 3M - Managementရဲ့ Introductionေတြပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အေသးစိပ္ေတြကို အလွည့္က်ရင္ ေျပာသြားပါ့မယ္။ ေသခ်ာဖတ္ၾကည့္ရင္ ကြ်န္ေတာ္ေျပာသြားတဲ့ထဲမွာ Preparationဟာ ထက္ဝက္မက လႊမ္းမိုးေနတာေတြ့ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကပိုကရုိ၊ စည္းကမ္းသိပ္မရွိပဲေနေလ့ရွိရင္၊ Plannigလုပ္ေလ့မရွိရင္ Investorေကာင္း မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီPostဖတ္ၿပီး ေလာေလာဆယ္ေတာ့ Stockတစ္ခုမဝယ္ခင္ Trading Planေလး ခ်ေရးၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္ေရးရက်ိဳး နပ္ပါၿပီ။