The Last 'M'

3Mထဲက Methodနဲ့ ပတ္သက္တာေတြ ဆက္တိုက္ေရးလာလို့ အခုAnother Mဘက္ကို နည္းနည္းေျပာပါရေစ။ တကယ္တမ္းေတာ့ ဒီMအေၾကာင္း ေျပာကိုမေျပာရေသးပါဘူး။ Mindsetအေၾကာင္းအစခ်ီၿပီးသြားၿပီ၊ Methodအေၾကာင္းလည္း Basicအခ်ိဳ့ေတာ့ ေျပာၿပီးသြားၿပီ။ 3Mကို လွည့္ေရးသြားမယ္လို့ အရင္ကေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း အခုဒီPostမွာ Management အေၾကာင္းေျပာပါမယ္။

Managementဆိုတဲ့ စာလံုးက တစ္လံုးတည္းနဲ့ ေတာ္ေတာ္က်ယ္ျပန့္ပါတယ္။ Trader/Investorတစ္ေယာက္နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ Managementေတြကေတာ့

၁) Trade Management

၂) Portfolio Management

၃) Tax Management

၄) Wealth Management အစရွိသျဖင့္ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အျခားManagementေတြရွိပါေသးတယ္။ ဟံုသြားမွာစိုးလို့ အခုေတာ့ ဒီေလာက္သိရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။

...

Trade Managementကေနစရေအာင္။ Tradeတစ္ခုကို ဘာမ်ားManagementလုပ္ဖို့လိုသလည္းလို့ ထင္ခ်င္ထင္မယ္။ ဝယ္ၿပီး ျပန္ေရာင္းတာမ်ားေပါ့။ သာမန္လူေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ သူမ်ားဝယ္ရင္လိုက္ဝယ္ၿပီး၊ သူမ်ားေရာင္းရင္ လိုက္ေရာင္းတယ္။ ဘယ္ေလာက္မွာ ဝယ္ၿပီး၊ ဘယ္ေလာက္မွာေရာင္းမယ္၊ ဘယ္ေလာက္ဖိုးဝယ္မယ္၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ ကိုင္ထားမယ္၊ ဘယ္ေလာက္အထိအရွုံးခံမယ္ အစရွိတဲ့ Trading Planေတာ့ မရွိသေလာက္ကို မလုပ္ၾကဘူး။ မရွိတာထက္ မသိတာလည္း ပါပါတယ္။ Trading Planတစ္ခုမွာ ပါကိုပါရမယ့္ Main Fieldေတြကေတာ့

၁) Entry Price - ဘယ္ေလာက္ေစ်းနဲ့ ဝယ္မလည္း

၂) Profit-taking price - ဘယ္ေလာက္ျမတ္ရင္ ေရာင္းမလည္းဟာ ဒီေစ်းကို သတ္မွတ္မယ္

၃) Stop-loss price - ဘယ္ေလာက္႐ံွုးရင္ ေရာင္းမလည္းဟာ ဒီေစ်းကို သတ္မွတ္မယ္

၄) If Entry price is not achievable with initial bids, how far you would go chasing it? - Entry Priceမရခဲ့ရင္ ဘယ္ေစ်းအထိလုိက္ေပးဝယ္မလည္း

၅) ဘယ္ႏွစ္ပတ္ (သို့) ဘယ္ႏွစ္လ ကိုင္ထားမွာလည္း

အစရွိသျဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မညာတမ္းေမးၿပီး၊ Stock Quoteနဲ့တကြ Record လုပ္ထားဖို့လိုပါတယ္။ ပိုအေရးၾကီးတာက ကိုယ့္ရဲ့ Trading Planကို ကိုယ္ Followလုပ္ဖုိ့လိုပါတယ္။ Self-discipline မရွိရင္ Traderမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

Portfolio Managementဟာ ကိုယ့္ရဲ့ Risk Toleranceနဲ့ အမ်ားၾကီးပတ္သက္ပါတယ္။ ကိုယ္က Short term price fluctuationကို ဘယ္ေလာက္သည္းခံႏိုင္သလဲ (Your stop-loss price)၊ ဘယ္လို Investment Typeေတြကို ကိုယ္က စိတ္ဝင္စားသလည္း ေပၚမူတည္ပါတယ္။ ဘယ္လိုSectorေတြကိုကိုယ္က ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံခ်င္တာလည္းလည္း သိဖို့လိုတယ္။ ဥပမာ - Conservativeနည္းနည္းျဖစ္တဲ့ Investorတစ္ေယာက္ရဲ့ Portofolioတစ္ခုဟာ ေအာက္မွာျပထားတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကိုယ့္က Riskမ်ားမ်ားယူရဲတဲ့သူဆိုရင္ Propertyက ေလ်ာ့သြားၿပီး Stockေတြခ်ည္းမ်ားမ်ားကိုင္တဲ့ Portfolioလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Asset typeတစ္မ်ိဳးခ်င္းစီကမွ တခါထပ္ၿပီး Sectorအလုိက္ ထပ္ခဲြႏိုင္ပါတယ္။ ေအာက္မွာ Sectorအမ်ိဳးမ်ိဳးခြဲၿပီး Investလုပ္ထားတဲ့ Stock Portfolioတစ္ခုကို ျပထားပါတယ္။

General Rule of Thumbကေတာ့ Asset Typeမ်ားေလ၊ Sectorမ်ားေလ၊ ေကာင္းေလပဲျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ့ကေတာ့ Diversified Portfolioလို့ ေခၚေလ့ရွိၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္အျမင္ကေတာ့ အမ်ားၾကီးရွိစရာမလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခုထဲ မည္းၿပီးပိုက္ဆံေတြကို ရင္းႏွီးျမဳွပ္ႏွံထားတာလည္း မေကာင္းပါဘူး။ Asset Type သံုးမ်ိဳးေလာက္နဲ့ Stockအတြက္ Sector သံုးမ်ိဳးေလာက္ျဖန့္ၿပီး Investလုပ္ထားရင္ Riskကိုလည္း Balanceလုပ္ထားရာေရာက္မယ္၊ ကိုယ္လည္း Manageလုပ္ရသက္သာမယ္။

Tax Managementကေတာ့ လူအမ်ားစု အျမဲလ်စ္လ်ဴရွုထားတတ္တဲ့ areaပါ။ ႏွစ္ကုန္လို့ tax ရွင္းေတာ့ ျမတ္ေနရင္လည္း ေပးသင့္တာထက္ ပိုေပးမိမယ္၊ ရွုံးရင္လည္း ရသင့္သေလာက္ tax offset/refundမရတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ best ruleကေတာ့ investမလုပ္ခင္မွာ ဘယ္နာမည္နဲ့ဝယ္မလည္း ႀကိဳတင္ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္။ tax effectiveအျဖစ္ဆံုး နာမည္ကို ေရြးသင့္တယ္။ ဥပမာ - ကိုယ့္နာမည္လား၊ ကိုယ့္သားသမီးနာမည္လား၊ ကိုယ့္မိန္းမ/ေယာကၤ်ားရဲ့နာမည္လား၊ ကုမၸဏီနာမည္လား၊ Trust fundရဲ့ နာမည္လား အစရွိသျဖင့္ေပါ့။ အေကာင္းဆံုးက နာမည္ရွိတဲ့ Accountantနဲ့ ေတြ ့ၿပီး most tax effectiveျဖစ္မယ့္ Structureကို ေရြးရပါမယ္။ tax lawေတြကို Accountantသိသေလာက္ရဲ့ သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္သိရင္ အေကာင္းဆံုးပဲ။

Wealth Mangementနဲ့ပတ္သက္တာကေတာ့ အခုေျပာရင္ နည္းနည္းေစာေနလိမ့္မယ္။ ဥပမာေတြကေတာ့ ကိုယ့္ Wealthကို ကာကြယ္ဖို့ ဘာInsuranceရွိသလည္း? ကိုယ့္ရဲ့ Investment Teamက ဘယ္သူေတြလည္း (Mortgage Broker, Accountant, Lawyer, Stock broker, Financial Adviser အစရွိသျဖင့္) သိရပါမယ္။ ကိုယ့္ရဲ့ Cashflowကို ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ Controlလုပ္ႏိုင္သလည္းကလည္း Wealth managementထဲမွာ ပါႏိုင္ပါတယ္။

အခ်ဳပ္ေျပာရရင္ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တာမွန္သမွ်ဟာ 3M - Managementရဲ့ Introductionေတြပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အေသးစိပ္ေတြကို အလွည့္က်ရင္ ေျပာသြားပါ့မယ္။ ေသခ်ာဖတ္ၾကည့္ရင္ ကြ်န္ေတာ္ေျပာသြားတဲ့ထဲမွာ Preparationဟာ ထက္ဝက္မက လႊမ္းမိုးေနတာေတြ့ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကပိုကရုိ၊ စည္းကမ္းသိပ္မရွိပဲေနေလ့ရွိရင္၊ Plannigလုပ္ေလ့မရွိရင္ Investorေကာင္း မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီPostဖတ္ၿပီး ေလာေလာဆယ္ေတာ့ Stockတစ္ခုမဝယ္ခင္ Trading Planေလး ခ်ေရးၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္ေရးရက်ိဳး နပ္ပါၿပီ။

ေလွကားထစ္မ်ားကို ျမင္ေအာင္ၾကည့္ျခင္း

ဒီPostမွာ Technical Analystတစ္ေယာက္ မသိမျဖစ္သိရမယ့္ Topicကို ေျပာပါမယ္။ Stock Priceတစ္ခုဟာ limitတစ္ခုမွာ ဆက္မတိုးႏိုင္ေတာ့တာ (သို့) ဆက္မက်ေတာ့တာ ေတြ့ဖူးလားေတာ့ မသိဘူး။ အဲဒီ့ Limit ေတြကို Technical Support and Resistanceေတြလို့ ေခၚပါတယ္။ Supportဟာ ေစ်းက်တဲ့အပိုင္းနဲ့ ပတ္သက္ၿပီး၊ Resistanceကေတာ့ ေစ်းတက္တဲ့ အပိုင္းနဲ့ ပတ္သက္ပါတယ္။ Supportဟာ ေစ်းက်တာကို Breakအုပ္သလို၊ Resistanceဟာလည္း ေစ်းတက္တာကို တန့္သြားေအာင္ တားႏိုင္ပါတယ္။

Supportနဲ့ Resistance လိုင္းေတြကိုဆြဲရင္ Horizontal Lineေတြကို သံုးပါမယ္။ လိုင္းေတြဟာ ေရျပင္ညီႀကီးျဖစ္ရမယ္ မဟုတ္ေပမယ့္ ၉၉%ကေတာ့ ေရျပင္ညီဆြဲၾကတာ မ်ားပါတယ္။ Supportနဲ့ Resistance အေၾကာင္းကို Detailမေျပာခင္ Typical Stock Priceတစ္ခုဘယ္လို တက္ေလ့က်ေလ့ရွိလည္း ၾကည့္ရေအာင္။ Priceေတြဟာ ဒံုးပ်ံတက္သလို Straightလိုင္းတက္ေလ့ရွိသလား၊ နည္းနည္းတက္၊ နည္းနည္းျပန္က်၊ ခဏၿငိမ္သြားၿပီးမွ ဆက္တက္ေလ့ရွိသလား?

...

အေျဖကေတာ့ ဒုတိယတစ္ခုပါ။ Priceဟာ ေလွကားထစ္လိုပဲ တက္-က်-ၿငိမ္၊ တက္-က်-ၿငိမ္ Patternနဲ့ တက္တတ္ပါတယ္။ ေစ်းက်ရင္လည္း အဲဒီလို့ပဲ - ဒါေပမယ့္ အရွိန္ပိုျမန္မယ္။ ေစ်းတက္တဲ့အခ်ိန္မွာ တက္တဲ့ႏွုန္းဟာ က်တာထက္မ်ားေနမွသာ ေရရွည္မွာ Prieဟာ Up Trend ျဖစ္ပါမယ္။ Supportနဲ့ Resistance လိုင္းေတြဟာ ေလွကားထစ္ရဲ့ အနင္းခံရတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္လို့ ေျပာရင္ မမွားပါဘူး။

Supportနဲ့ Resistanceေတြဘယ္လုိ ျဖစ္လာသလည္းဆိုေတာ့ Crow Psychologyကို ျပန္သြားရမယ္။ ေစ်းတစ္ခုမွာ Bullsေတြဟာ တန္ၿပီထင္ရင္ အားရပါးရဝယ္ၾကမယ္။ ဝယ္လိုအားမ်ားေတာ့ ေစ်းတက္မယ္။ Bullsေတြဟာ သိသမွ်လူအားလံုးလိုလိုကို သူတို့ဝယ္တာ လိုက္ဝယ္ခိုင္းေလ့လည္း ရွိၾကတယ္။ Herd Mentalityေပါ့။ တခ်ိဳ့လည္း လိုက္ဝယ္ၾကမယ္။ ဒီလိုနဲ့ ေစ်းတက္တက္လာၿပီး Resistanceျဖစ္မယ့္ေစ်းလည္းေရာက္ေရာ Bullsတစ္ခ်ိဳ့ဟာ အျမတ္ေတြကို Realiseလုပ္ဖို့ လိုလာပါတယ္။ မေရာင္းမျခင္း တကယ့္အျမတ္မွ မဟုတ္ေသးတာ။ အဲဒီလိုပဲ Resistanceလိုင္းမွာ Stockရဲ့ P/Eဟာ မတန္တဆျဖစ္ေနၿပီလို့ထင္ၿပီး ဝယ္လိုအားလည္း က်လာႏိုင္ပါတယ္။ ေရာင္းလိုအားမ်ားၿပီး ဝယ္လိုအားေရာ့သြားတဲ့အခါမွာ ေစ်းဟာဆက္တက္ဖို့ အင္အားမရွိေတာ့ပါဘူး။ က်ဖို့လမ္းပဲရွိေတာ့တယ္။ အဲဒီ့အမွတ္မွာ ေရာင္းၿပီးျမတ္တဲ့လူေတြရွိႏိုင္သလို ဆက္ကိုင္ထားတဲ့သူေတြလည္း ရွိပါမယ္။

ဒီလုိနဲ့ ေၾကာက္လို့ေရာင္းတဲ့သူ၊ အျမတ္ယူဖို့ ေရာင္းတဲ့သူေတြနဲ့ ေစ်းဟာက်သြားမယ္။ Supportလိုင္းလည္းေရာက္ေရာ ေရာင္းေနတဲ့သူေတြ ကုန္သေလာက္ရွိသြားမယ္။ ပထမတစ္ေခါက္ ေစ်းတက္တုန္းက မဝယ္လိုက္ရတဲ့ Bullေတြဟာ အခုေတာ့ ငါ့အလွည့္ေရာက္ၿပီဆိုၿပီး ေကာက္ဝယ္ၾကမယ္။ ဒါနဲ့ ေစ်းတက္တဲ့ Cycleျပန္စမယ္။

ဒီလိုနဲ့တခါ ၿပီးခဲ့တဲ့ Resistanceလိုင္းျပန္ေရာက္ျပန္ေရာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ေခါက္က မေရာင္းလိုက္ရလို့ ေတာက္တေခါက္ေခါက္ လုပ္ေနတဲ့သူေတြဟာ ထေရာင္းဖို့ ထိုင္ေစာင့္ေနၾကတာပါ။ သူတို့လိုလူေတြရယ္၊ အျမတ္ယူတဲ့သူေတြရယ္နဲ့ ေစ်းဟာျပန္က်ၿပီး Bearish Cycleျပန္စျပန္ေရာ။ ဒီေလာက္ဆိုရင္ Supportနဲ့ Resistanceကို Driveလုပ္ေနတဲ့ Crowd Psychologyကို သိေလာက္ၿပီထင္ပါတယ္။

Supportနဲ့ Resistanceကို ဘယ္လိုဆြဲမလည္းဆိုရင္ Resistanceအတြက္ တူသလိုလိုရွိမယ့္ High/Closeေတြမ်ားႏိုင္သမွ် မ်ားေအာင္ရွာၿပီး သူတို့ကို ဆက္ဆြဲရပါမယ္။ Periodရွည္ေလ၊ Reliableျဖစ္ေလ ျဖစ္ပါတယ္။ Supportအတြက္ဆိုရင္ Low/Closeေတြကို သံုးရပါမယ္။ Stockတိုင္းလိုလိုမွာ Significantျဖစ္တဲ့ Support & Resistanceလိုင္းေတြရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္လိုEventေတြက Support & Resistanceကို Breakout လုပ္ႏိုင္သလည္း ၾကည့္ရေအာင္။

ကုမၸဏီတစ္ခုရဲ့ Earning Announcement/Upgrade/Downgrade, Takeover bid from rivals, Acquisition plan to bid rivals, Huge protests from workers, Plant/Machinery shutdown, Success/failure of exploration/drilling, launching new product, new medicine, Brokers' upgrade/downgrade အစရွိတာေတြဟာ Priceကို Supportနဲ့ Resistanceကို ဆက္ၿပီးထိုးေဖာက္သြားေစႏိုင္ပါတယ္။

Investorတစ္ေယာက္အေနနဲ့ ဒီလိုင္းေတြနဲ့ကပ္လာတိုင္း ဘာဆက္ျဖစ္ႏိုင္လည္း၊ ဘာAnnoucementရွိမလည္း သိရပါမယ္။ ဥပမာ Resistanceကို Breakဖို့ ဘာမွျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္ Dataမရွိ၊ Annoucementမရွိရင္ ဆက္တိုးမွာ မဟုတ္တာ ေသခ်ာသေလာက္ပါ။ ဒါမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ ေရာင္းၿပီး အျမတ္ယူသင့္ပါတယ္။ အဲ ဆက္သြားဖို့ Potentialရွိရင္ ထပ္ေတာင္ဝယ္သင့္ေသးတယ္။ ဝယ္ၿပီး ဘာမွမလုပ္ပဲ ထုိင္ၾကည့္ေနတတ္တဲ့သူမ်ိဳးဆိုရင္ Supportလိုင္းဟာ ေစ်းက်တာကို Floorမလုပ္ႏိုင္ရင္ ခ်က္ခ်င္းေရာင္းသင့္ပါတယ္။ Buy-and-prayမလုပ္ပါနဲ့။

ေအာက္မွာ Ford Motor (F)ရဲ့ ၂၀၀၀ခုႏွစ္ကေနစၿပီး Major Supportနဲ့ Resistanceလိုင္းေတြကို ျပထားပါတယ္။ Chartက Weekly Chartပါ။ အေရးႀကီးဆံုးသိရမွာက Supportနဲ့ Resistance ဟာ ေခါင္းနဲ့ပန္းလိုပဲ Breakoutျဖစ္တာနဲ့ Supportဟာ Resistanceျဖစ္ၿပီး၊ Resistanceဟာလည္း Support ျပန္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Happy Charting!

Trend Is Your Friend

OHLC Barေတြအေၾကာင္းေျပာၿပီးေတာ့ ဆက္တိုက္ေျပာသင့္တာကေတာ့ Trend Lineေတြအေၾကာင္းပဲ။ Trendဆိုတာကေတာ့ Share Priceရဲ့ ေယဘုယ်Directionလို့ ေျပာရင္မွန္ပါတယ္။ Trend Lineေတြကေန Price Trendတခုဟာ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေတာ့မလား၊ လက္ရွိေစ်းက်ေနတာဟာ within normal rangeလား အစရွိသျဖင့္ Confirmationေတြ ခ်လို့ရပါတယ္။

ဘာမွဆက္မေျပာခင္ ႀကိဳေျပာခ်င္တာကေတာ့ Trend Lineေတြဆြဲတတ္႐ံုနဲ့ Price Trendကို အပ္က်မတ္က်ေျပာလို့ မရဘူး။ တျခား Technical Analysis Indicatorsေတြသံုးၿပီး Confirmလုပ္ရမယ္၊ ဒါေပမယ့္ Trend Lineေတြဟာ Generallyေတာ့ ပိုPriorityရွိတယ္လို့ ဆိုႏိုင္တယ္။ Trend Lineဘယ္လိုဆြဲလည္း ၾကည့္ရေအာင္။ ဥပမာေပးထားတဲ့ Stockကေတာ့ Microsoft (MSFT)ပါ။ ၆၊၃၊၂၀၀၉ကေန (၇)လစာ လိုင္းအရွည္ၾကီးဆြဲထားတာေတြ့ပါလိမ့္မယ္။

...

အေပၚကTrendကေတာ့ obviously Bull/Up Trendလုိ့ဆိုႏိုင္တယ္။ Up Trendဆြဲတဲ့အခါမွာ စည္းကမ္းအတိအက်ႀကီးမရွိေပမယ့္ Professionalေတြသံုးေလ့ရွိတဲ့ စည္းကမ္းတစ္ခုကေတာ့ Up Trendအတြက္ဆုိရင္ ကိုယ္Analyseလုပ္ေနတဲ့ Periodအတြင္း Lowest Lowကေန Low before the most recent Highest Lowကို ဆက္ၿပီးဆြဲသင့္တယ္လို့ ဆိုတယ္။ ပံုအရဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္ဟာလြန္ခဲ့တဲ့ (၇)လကို Targetထားၿပီး March 6ဟာ Lowest Lowလို့ သတ္မွတ္လိုက္တယ္။ The most recent Highest Lowေတာ့ October 21ျဖစ္ၿပီး Low before the most recent Higest Lowကေတာ့ October 20က Lowျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ March 6 Lowနဲ့ October 20 Lowေတြကို ထိၿပီးဆက္ဆြဲလိုက္တယ္။

Up Trendဆိုရင္ Lowကိုသံုးသလို Down Trendဆိုရင္ေတာ့ Highကို သံုးပါမယ္။ Down Trendအတြက္ Ruleဟာ Periodတစ္ခုအတြင္း Highest Highကေန High before the most recent Lowest Highကို ျဖတ္သြားၿပီး downward slope line ဆြဲသင့္တယ္လို့ ေျပာင္းျပန္ေတြးမိခ်င္ေတြးမိမယ္္။ ဒီစည္းကမ္းဟာ Applyလုပ္လို့ရႏိုင္ေပမယ့္ သိပ္ေတာ့Up Trend ruleေလာက္ အသံုးမဝင္လွဘူး။ Up Trendနဲ့ Down Trendရဲ့ အဓိကကြာျခားခ်က္က ေစ်းတက္ရင္ ပက္က်ိလိုတက္ေပမယ့္ ေစ်းက်ရင္ ေခြးက်က်တက္တယ္။ ေစ်းက်ရင္ ပိုၾကမ္းၿပီး ပိုျမန္တတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ Up Trendကို Reverseလုပ္ၿပီးဆြဲရင္ သိပ္အခ်ိဳးမေျပတာကို ေတြ့လိမ့္မယ္။

ဒီေတာ့ Down Trendကိုဆြဲရင္ (ဒီစည္းကမ္းဟာ Up Trendမွာလည္း နည္းနည္းေျပာင္းျပန္လွန္ၿပီး Applyလုပ္ႏိုင္ပါတယ္) Highest Highကေန ဆက္က်သြားတဲ့ Barေတြက Highေတြကို ထိႏိုင္သမွ် ထိေအာင္ႀကိဳးစားၿပီးဆြဲပါ။ မ်ားမ်ားထိေလ၊ လိုင္းရွည္ရွည္ဆြဲႏိုင္ေလ ပိုReliableျဖစ္ေလျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ကပံုမွာ ကြ်န္ေတာ္ အနည္းဆံုး Highသံုးခုထိၿပီး ဆြဲသြားတာ ေတြ့ပါလိမ့္မယ္။ ျဖတ္တဲ့အခါမွာ တိတိက်က်ႀကီးထိႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆံုးေပမယ့္ အဲဒီလိုႀကီးျဖစ္ရမယ္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အဓိကနားလည္ဖို့ဟာ ကြ်န္ေတာ္တို့ဟာ Price Trendကို ဒီ Slopeလုိင္းေတြနဲ့ Generaliseလုပ္ဖို့ကသာ ပိုအေရးႀကီးတာလို့ နားလည္ရပါမယ္။

Ok - ဆြဲတတ္တာနဲ့ မၿပီးေသးဘူး၊ Translateလည္းလုပ္တတ္ရပါမယ္။ Reliableျဖစ္တဲ့ Trendတစ္ခုရၿပီဆိုတာနဲ့ သူ့ကို Baselineအေနနဲ့ ျမင္ရပါမယ္။ Up Trendအတြက္ အသံုးဝင္မယ့္ Interpretationေတြကေတာ့

၁) ေစ်းက်တဲ့ေန့မွာ Closeဟာ Trend Line အေပၚမွာ ရွိေနသ၍ စိတ္ပူစရာမလို။ ေစ်းဆက္က်ၿပီး Closeဟာ Trend Lineေအာက္ အနည္းငယ္ေရာက္သြားရင္ေတာ့ စသတိထားရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ Generallyေတာ့ ႏွစ္ရက္သံုးရက္ေလာက္ ဆက္ေစာင့္သင့္တယ္။ Confirmလုပ္တဲ့သေဘာပါ။ တျခား Technical Indicatorေတြကိုသံုးၿပီးလည္း Confirmလုပ္ရပါမယ္။ Confirmျဖစ္ရင္ ေရာင္းသင့္တယ္။

၂) Trendလိုင္းဟာ Holdလုပ္ေနမယ္လို့ ယူဆရင္ Future Dateေတြဘက္ကို ဆက္ဆြဲဆန့္ၿပီး ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ Priceကို ခန့္မွန္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Near Futureပဲ။ သိပ္ၿပီး ေဗဒင္ဆရာ မဆန္တာေကာင္းပါတယ္။

၃) Lowest Lowမွာ Horizontalလိုင္းတစ္လိုင္း ထပ္ဆဲြလိုက္ရင္ Angleတစ္ခုရလာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီ့ Angleဟာ Momentumကို ျပပါတယ္။ Angleမ်ားေလ အတက္ၾကမ္းေလျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အတက္ၾကမ္းထားရင္ Correctionျဖစ္ႏိုင္တာကို ပိုသတိထားရပါမယ္။ ခပ္ေျပေျပေလး တက္ေနတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ပိုၿပီး Predictableျဖစ္တဲ့သေဘာပါ။

ဒီRuleေတြကို ေျပာင္းျပန္လွန္လိုက္ရင္ Down Trendအတြက္ Ruleေတြရပါလိမ့္မယ္။ ေအာက္မွာ ကြ်န္ေတာ္ပဲ ေျပာင္းျပန္လွန္ေပးထားပါတယ္။

၁) ေစ်းတက္တဲ့ေန့မွာ Closeဟာ Trend Line ေအာက္မွာ ရွိေနသ၍ ဆက္က်ႏိုင္တယ္။ ေစ်းတက္ၿပီး Closeဟာ Trend Lineအေပၚ အနည္းငယ္ေရာက္သြားရင္ေတာ့ စသတိထားရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ Generallyေတာ့ ႏွစ္ရက္သံုးရက္ေလာက္ ဆက္ေစာင့္သင့္တယ္။ Confirmလုပ္တဲ့သေဘာပါ။ တျခား Technical Indicatorေတြကိုသံုးၿပီးလည္း Confirmလုပ္ရပါမယ္။ Confirmျဖစ္ရင္ ဝယ္သင့္တယ္။

၂) Trendလိုင္းဟာ Holdလုပ္ေနမယ္လို့ ယူဆရင္ Future Dateေတြဘက္ကို ဆက္ဆြဲဆန့္ၿပီး ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ Priceကို ခန့္မွန္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Near Futureပဲ။ သိပ္ၿပီး ေဗဒင္ဆရာ မဆန္တာေကာင္းပါတယ္။

၃) Highest Highမွာ Horizontalလိုင္းတစ္လိုင္း ထပ္ဆဲြလိုက္ရင္ Angleတစ္ခုရလာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီ့ Angleဟာ Momentumကို ျပပါတယ္။ Angleမ်ားေလ အက်ၾကမ္းေလျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ အက်ၾကမ္းထားရင္ Correctionျဖစ္ႏိုင္တာကို ပိုသတိထားစရာမလိုပါဘူး။ တကယ္က်ရင္ ၾကမ္းၿပီးသားပဲ။

ေနာက္Postေတြမွာ Technical Analysisနဲ့ပတ္သက္တာပဲ ဆက္ေျပာသြားပါမယ္။

Happy Charting!

PS : High/Lowမ်ားမ်ားထိၿပီးဆြဲထားတဲ့ Apple ရဲ့ Chartေတြကို ေအာက္မွာ Attachလုပ္ေပးထားပါတယ္။

Deriving Crowd Psychology from Bars

ဒီ Postမွာ 3Mထဲက Methodပိုင္းကို ေျပာပါမယ္။ အေရးအၾကီးဆံုး Methodေတြထဲမွာ အခုေျပာမယ့္ဟာပါတယ္။ P/Eတို့ P/Bတို့လို Ratioေတြကိုသံုးၿပီး ကုမၸဏီတစ္ခုကို Analysisလုပ္တာကို Fundamental Analysisလို့ ေခၚပါတယ္။ ကုမၸဏီတစ္ခုရဲ့ Income, Expenses, Debt, Tax, Dividend, Shareholder Equity, Net Tangible Assets အစရွိတာေတြကို သံုးၿပီးAnalysisလုပ္တိုင္း Fundamental Analysis(FA)လို့ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ FAရဲ့ ျပႆနာက Dataေတြဟာ အေစာဆံုး သံုးလမွ တစ္ၾကိမ္ေျပာင္းႏိုင္တယ္။ ခြ်င္းခ်က္က Earningသို့ Expenseကို Affectျဖစ္မယ့္ Significantျဖစ္တဲ့ သတင္းတစ္ခုခုထြက္လာရင္ ေျပာင္းႏိုင္တယ္။ ဒီေလာက္ပဲ။

ဒီေတာ့ FAဟာStockတစ္ခုကို ေရရွည္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြအတြက္ ပိုသင့္ေတာ္ပါတယ္။ ေရရွည္ဆိုတာ အနည္းဆံုး ၃လေပါ့။ ဒီေတာ့ သိပ္ၾကာၾကာကိုင္ေလ့မရွိတဲ့ Active Investorေတြ၊ Traderေတြဟာ အဝင္အထြက္ကို ပိုၿပီးမွန္ကန္ေအာင္ FAကိုခ်ည္းပဲ အားမကိုးသင့္ဘူး။ အဝင္အထြက္ပိုေကာင္းေအာင္ မသိမျဖစ္သိရမွာ Technical Analysis (TA)ပါ။ TAဟာ Stockတစ္ခုရဲ့ Priceနဲ့ Volumeကိုပဲ အဓိကထားၿပီး Analysis လုပ္ပါတယ္။

...

Priceအေၾကာင္းမေျပာခင္ သိရမွာက Two types of Crowd။ ပထမအုပ္စုက ႏြားအုပ္/Bullsေတြျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္တစ္ဖြဲ့ကေတာ့ ဝက္ဝံ/Bearsေတြျဖစ္ပါတယ္။ Bullsေတြဟာ ေစ်းတက္မယ္ဆိုၿပီး အေကာင္းျမင္တဲ့ အုပ္စုပါ။ Bearsေတြကေတာ့ ေစ်းက်မယ္ဆိုတဲ့ အဆိုးျမင္အုပ္စု။ Investingစလုပ္လုပ္ခ်င္းေတာ့ Bearမျဖစ္ေသးတာေကာင္းပါတယ္။ ဒီေတာ့ for now, let's stick to Bulls. Professionalsေတြဟာ ေစ်းတက္ေတာ့မယ္ထင္ရင္ Stockကို Bullishျဖစ္တယ္ေျပာေလ့ရွိသလို၊ ေစ်းက်ေတာ့မယ္ထင္ရင္ Bearishျဖစ္တယ္ ေျပာတတ္တယ္။ အခုလို Marketဟာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းတက္ေနရင္ Bull Marketလို့ေခၚသလို ဆက္တိုက္က်ေနၿပီဆိုရင္လည္း Bear Marketလို့ ေခၚၾကပါတယ္။

TAမွာ Priceနဲ့ Volumeကို Chartအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ့ Representလုပ္ၾကတယ္။ သတင္းစာတို့ CNBCတို့လို Mediaေတြမွာ ေဖာ္ျပေလ့ရွိတာက Line Chartပါ။ Line Chartဟာ Generally close priceကို သံုးၿပီး အဆြဲခံရေလ့ရွိပါတယ္။ Close Priceဆိုေတာ့ ဘာမ်ားရွိေသးလည္းလို့ ေမးလို့ရတယ္။ တကယ္တမ္းေတာ့ Periodတစ္ခုအတြက္ အျမဲတမ္း Price ေလးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ Open, High, Low, Closeလို့ေခၚတယ္။ အတိုေကာက္ OHLCလို့ ေခၚၾကတယ္။ Openနဲ့ Closeကေတာ့ ရွင္းပါတယ္ - အဖြင့္နဲ့ ပိတ္တဲ့ေစ်းေပါ့။ Highနဲ့Lowကေတာ့ Periodတစ္ခုအတြက္ အျမင့္ဆံုးနဲ့ အနိမ့္ဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေစ်းေတြကို ဆိုလိုတယ္။ OHLC Bar Chartကမွ တကယ့္Professionalေတြသံုးၾကတဲ့ Typeပါ။ OHLCကို ဘယ္လို Representလုပ္သလည္း ၾကည့္ရေအာင္။

အေပၚကအပိုဒ္မွာ ကြ်န္ေတာ္ "Period တစ္ခုအတြက္" လို့ ေျပာေျပာသြားတာ ေတြ့ပါလိမ့္မယ္။ Periodလို့ ဘာလို့ေျပာရသလည္းဆိုေတာ့ သူဟာ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္ - 5min, 15min, 1hr, 1day, 1week, 1month အစရွိသျဖင့္ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ေန့အတြင္းလို့ဆိုတာထက္ Period တစ္ခုအတြက္လို့ ေျပာတာပိုမွန္တယ္။ OHLC Barမွာ Openက ဘယ္ဘက္ကို လွည့္ၿပီး၊ Closeက ညာဘက္ကို ဦးတည္တယ္။ Barရဲ့ အျမင့္ဆံုး Pointဟာ Highျဖစ္ၿပီး၊ အနိမ့္ဆံုးဟာ Lowျဖစ္ပါတယ္။

TAကိုသံုးတဲ့အခါ FAလိုပဲ ဘယ္လို Translateလုပ္ရမလည္း သိဖို့လိုတယ္။ အဲဒီ့ Interpretationဟာ Traderတစ္ေယာက္နဲ့တစ္ေယာက္ၾကား ကြဲျပားသြားေစမယ့္ အရာေတြပါပဲ။ Generallyကေတာ့ Openဟာ Amateurေတြကို ကုိယ္စားျပဳတယ္ - Professionalေတြဟာလည္း ဖြင့္ဖြင့္ခ်င္းပါႏိုင္ေပမယ့္ Normallyကေတာ့ သူတို့ဟာ အေတြ့အၾကံဳမရွိေသးတဲ့လူေတြ၊ ေလာၾကီးတဲ့သူေတြကို ေပးဖြင့္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ Highဟာ Bullsေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္ - ေစ်းတက္မယ္ထင္လို့ ဝယ္ရင္းဝယ္ရင္းနဲ့ ေစ်းကို ျမွင့္တင္တဲ့ အုပ္စုပါ။ ေျပာင္းျပန္ကေတာ့ Lowကို ျဖစ္ေစတဲ့ Bearsေတြပါ။ သူတို့ဟာ ေစ်းက်မယ္ဆိုတဲ့အျမင္နဲ့ ေရာင္းရင္းနဲ့ပဲ Lowကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ Closeဟာ အေရးအၾကီးဆံုးျဖစ္သလို Professionalေတြ၊ Institutionsေတြက ပိတ္ေစ်းကို Defineလုပ္ေလ့ရွိတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ့ တေနကုန္ေစာင့္ၾကည့္လာၿပီး ေစ်းပိတ္ခါနီးမွ ဝယ္လာတတ္တဲ့သူအမ်ားစုဟာ Proေတြ၊ Institutionsေတြ မ်ားပါတယ္။ ေအာက္မွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ OHLCေတြနဲ့တကြ အဲဒီ့ Periodကေန Crowd Psychologyကို ဘယ္လို Deriveလုပ္ရမလည္းဆိုတာ ရွင္းျပထားပါတယ္။ Periodကိုေတာ့ Daily Barေတြလို့ ယူဆလိုက္ပါ။

Bullishျဖစ္တဲ့ေန့ - Closeဟာ မေန့က Closeထက္ ပိုျမင့္တယ္။ Closeဟာ Highနဲ့ တူခ်င္တူမယ္၊ နည္းနည္းပိုက်ခ်င္က်မယ္။ အမ်ားၾကီးေတာ့ မကြာဘူး။ Closeဟာ Openထက္ ျမင့္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။

Bearishျဖစ္တဲ့ေန့ - Closeဟာ မေန့က Closeထက္ ပိုနိမ့္တယ္။ Closeဟာ Lowနဲ့ တူခ်င္တူမယ္၊ နည္းနည္းပိုျမင့္ခ်င္ျမင့္မယ္။ အမ်ားၾကီးေတာ့ မကြာဘူး။ Closeဟာ Openထက္ နိမ့္ရင္ ပိုBearishျဖစ္ပါတယ္။

Very Bullishေန့ - Closeဟာ မေန့က Closeထက္ ပိုျမင့္တယ္။ Openနဲ့ Closeဟာ Highနဲ့ မတိမ္းမယိမ္းပဲ ရွိေနၾကမယ္။ Highဟာ မေန့ကHighထက္ျမင့္ရင္ ပိုေကာင္းတယ္။

Very Bearishေန့ - Closeဟာ မေန့က Closeထက္ ပိုနိမ့္တယ္။ Openနဲ့ Closeဟာ Lowနဲ့ မတိမ္းမယိမ္းပဲ ရွိေနၾကမယ္။ Lowဟာ မေန့ကLowထက္နိမ့္ရင္ အဆိုးဆံုးပဲ။

အဖ်ား႐ွုးသြားတဲ့ Bullishေန့ - Closeဟာ မေန့က Closeထက္ ပိုျမင့္တယ္။ ဒါေပမယ့္ Closeဟာ Openထက္ပိုနိမ့္တယ္။ ဒါဟာဘာကိုျပလည္းဆိုေတာ့ ေစ်းသာတက္တာ သိပ္ေတာ့ မဟန္ဘူးလို့ဆိုလိုတယ္။ မနက္ျဖန္မွာ ျပန္က်ႏိုင္ပါတယ္။ အလယ္က Barကို Focusလုပ္ပါ။

သိပ္မဆိုးတဲ့ Bearishေန့ - Closeဟာ မေန့က Closeထက္ ပိုနိမ့္တယ္။ ဒါေပမယ့္ Closeဟာ Openထက္ပိုျမင့္တယ္။ ဒါဟာဘာကိုျပလည္းဆိုေတာ့ ေစ်းသာက်တာ အဆံုးသတ္က်ေတာ့ ထင္သေလာက္မဆိုးဘဲ ေစ်းတက္သြားတယ္၊ မနက္ျဖန္ ဆက္တက္ႏိုင္တယ္လို့ ဆိုလိုပါတယ္။ အလယ္က Barကို Focusလုပ္ပါ။

ဇေဝဇဝါ ျဖစ္ေနတဲ့ေန့ - OHLCေလးခုလံုးဟာ တစ္ခုနဲ့တစ္ခု သိပ္မကြာပဲ Barဟာ Plusလုိလို၊ Dashလိုလို ခပ္တိုတိုျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ့္။ Bullနဲ့ Bearေတြ ဘာလုပ္ရမွန္းမသိပဲ သိပ္Activeမျဖစ္တဲ့ေန့ကို ဆိုလိုတယ္။

ေျပာဖို့က်န္ေသးတာက Volume။ Volumeကို ေအာက္ဘက္မွာ သပ္သပ္ျပေလ့ရွိပါတယ္။ Volumeဟာ Periodတစ္ခုအတြင္းမွာ ဘယ္ေလာက္ Units လက္ေျပာင္းလက္လႊဲျဖစ္ခဲ့သလည္းကို ေျပာပါတယ္။ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ Interpretationေတြကို Volumeနဲ့ Confirmလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - Very Bullish Dayမွာ Volumeက Averageထက္ ေတာ္ေတာ္နည္းေနတယ္ဆိုရင္ ေစ်းသာတက္တယ္ ဝယ္လက္ဒီေလာက္မရွိခဲ့ဘူးလို့ ဆိုလိုပါတယ္။

ေအာက္မွာ Appleရဲ့ Line Chartနဲ့ Bar Chartကို ယွဥ္ျပထားပါတယ္။ ၾကည့္လိုက္တာနဲ့ Lineနဲ့ Barရဲ့ Usefulnessကို ထင္ထင္ရွာရွားေတြ့ႏိုင္ပါတယ္။ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ့ ပိုက္ဆံမကုန္ပဲ OHLCၾကည့္ခ်င္ရင္ ထံုးစံအတိုင္း Yahooနဲ့ Google Finance websiteေတြကိုသြားပါ။ Yahooမွာဆိုရင္ Interactive Chartကိုေရြးပါ။ Periodကေတာ့ ေျခာက္လေလာက္ဆိုရင္ Barေတြကို သိသိသာသာျမင္ရေလ့ရွိပါတယ္။ Interactive Chartရဲ့ Chart Settings မွာ Line Typeကို OHLCလို့ေရြးလိုက္ပါ။ Defaultဟာ Lineျဖစ္ေနေလ့ရွိပါတယ္။

OHLCဟာ TAရဲ့ Holy Grailပါ။ OHLCမသိရင္ ေနာက္ပိုင္းေျပာမယ့္ Topicေတြကို နားကိုလည္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ Serious Investorျဖစ္ခ်င္ရင္ OHLC Barေတြကို အခ်ိန္ေပးၿပီး Analyseလုပ္ၾကည့္ပါ။ တစ္Barခ်င္းစီကေန အဲဒီ့ေန့က Marketထဲမွာ Crowd Psychology ဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလည္းဆိုတာ Guessလုပ္ၾကည့့္ပါလို့ တိုက္တြန္းပါတယ္။

Happy Charting!

Apple Line Chart from 2009 Mid April to Mid October

Apple OHLC Bar Chart from 2009 Mid April to Mid October